Căn cứ Ô Tà Sóc – Hành trình khám phá lịch sử giữa thiên nhiên hoang sơ

Khu căn cứ lịch sử cách mạng cấp quốc gia Ô Tà Sóc là một điểm dừng chân rất “đặc biệt” trên bản đồ du lịch An Giang. Ở đó, bạn có thể hòa mình giữa thiên nhiên còn nguyên nét hoang sơ, và đồng thời tìm hiểu những dấu ấn lịch sử đầy kiêu hãnh của một thời đã qua.

Vị trí và tên gọi Ô Tà Sóc

Ô Tà Sóc tọa lạc tại xã Ô Lâm, tỉnh An Giang (trước đây thuộc xã Lương Phi, huyện Tri Tôn cũ), nép mình bên sườn Núi Dài hay còn gọi là Ngọa Long Sơn, một trong những ngọn núi lớn của dãy Thất Sơn. 

Ô Tà Sóc tọa lạc tại núi Dài.

Ô Tà Sóc tọa lạc tại núi Dài

Cái tên “Ô Tà Sóc” bắt nguồn từ tiếng Khmer, nghĩa là “suối ông Sóc”. Và đúng như tên gọi, nơi đây có một con suối nước ngọt len lỏi từ đỉnh Núi Dài cao hơn 500 mét, uốn mình qua triền đá, tách thành những dòng nhỏ róc rách chảy qua các hốc đá rồi đổ về chân núi. Tôi đã nhiều lần ngồi bên con suối ấy, nghe tiếng nước chảy giữa không gian tĩnh lặng của núi rừng, cảm nhận một sự bình yên rất khó diễn tả bằng lời.

Dòng suối chảy từ trên đỉnh xuống chân núi

Dòng suối chảy từ trên đỉnh xuống chân núi

Địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước

Trong những năm 1962 – 1967, nơi đây từng là căn cứ cách mạng của Tỉnh ủy An Giang, quy tụ đầy đủ các cơ quan từ quân sự, an ninh đến dân vận, binh vận, tuyên huấn, tổ chức… cùng các đoàn thể quần chúng. Giữa điều kiện khắc nghiệt của chiến tranh, một “bộ máy đầu não” vẫn vận hành bền bỉ, âm thầm mà kiên cường.

Điều khiến nhiều du khách bất ngờ là hệ thống hang đá tại đây vẫn gần như được giữ nguyên trạng. Những cái tên như hang Hậu cần, Quân y, Phụ nữ, An ninh, Công binh xưởng, hay hang Tỉnh đội, Huyện đội… không chỉ là địa danh, mà từng là nơi gắn với từng nhiệm vụ cụ thể trong guồng quay kháng chiến. Mỗi lần dẫn khách đi qua, tôi luôn có cảm giác như đang lần theo dấu chân của những con người năm xưa.

Nơi đây từng là căn cứ cách mạng của Tỉnh ủy An Giang

Nơi đây từng là căn cứ cách mạng của Tỉnh ủy An Giang

Các hang động được nối với nhau bằng những lối mòn len lỏi quanh núi, tạo thành một mạng lưới liên hoàn dài gần 3km, với trung tâm là Điện Trời Gầm, nơi đặt cơ quan Tỉnh ủy. Bên trong lòng hang, các lối đi được bố trí thông nhau rất khéo léo, vừa thuận tiện di chuyển, vừa đảm bảo an toàn khi chiến đấu. Tôi từng thử đi sâu vào một vài hang, và thực sự cảm nhận được sự kỳ công cũng như tư duy chiến lược của cha ông ta khi tận dụng địa hình tự nhiên.

Những khối đá lớn, có tuổi đời hàng triệu năm, chính là “lá chắn thép” tự nhiên. Nhờ kết cấu đặc biệt, chúng có thể chịu được sức công phá khủng khiếp của bom đạn. Người xưa vẫn kể lại rằng, có những thời điểm nơi đây hứng chịu mưa bom bão đạn suốt ngày đêm, vậy mà căn cứ vẫn đứng vững. Ô Tà Sóc khi ấy được ví như một pháo đài giữa rừng, nơi tiến có núi rừng che chở, lui có nhân dân đùm bọc.

Chính từ địa hình hiểm trở ấy, quân và dân ta đã xây dựng nên thế trận vững chắc, vừa chiến đấu, vừa chỉ đạo phong trào cách mạng trong toàn tỉnh. Từ đây, nhiều chủ trương quan trọng được triển khai, góp phần phá vỡ ấp chiến lược, đẩy mạnh đấu tranh chính trị và từng bước mở rộng vùng giải phóng. Đặc biệt, lực lượng vũ trang thổ phỉ ở khu vực rừng núi và ven biên giới cũng đã bị đánh tan, tạo thế chủ động cho cách mạng.

Ngày nay, Khu căn cứ lịch sử cách mạng cấp quốc gia Ô Tà Sóc đã được đầu tư, chỉnh trang khang trang hơn, nhưng điều tôi yêu mến là nét nguyên sơ vẫn còn được gìn giữ. Những công trình như chốt tiền tiêu, đường dẫn lên căn cứ, các bia ghi dấu nơi làm việc của từng đơn vị… đều được phục dựng rõ ràng, giúp người tham quan dễ hình dung hơn về một thời lịch sử.

Các công trình vẫn giữ nguyên vẹn

Các công trình vẫn giữ nguyên vẹn

Khi thiên nhiên và lịch sử hòa làm một

Điều làm nên “cái hồn” của khu di tích căn cứ Ô Tà Sóc, theo tôi, chính là sự giao hòa giữa thiên nhiên và lịch sử. Những tảng đá xếp chồng thành hang, dòng suối len qua khe núi, cây rừng mọc lên từ chân đá… tất cả vẫn ở đó, như những chứng nhân lặng lẽ của một thời không thể nào quên.

Bước vào khu di tích hôm nay, con đường tầm vông thẳng tắp như kéo dài mãi, tạo nên một cảm giác vừa tĩnh lặng vừa thiêng liêng. Hai hàng cây cao vút, thân mảnh nhưng chắc chắn, khiến tôi liên tưởng đến hình ảnh những con người năm xưa, giản dị mà kiên cường. Tôi thường dừng lại một chút ở đoạn đường này, để kể cho khách nghe về những bước chân âm thầm từng đi qua, mang theo lương thực, vũ khí giữa mưa bom bão đạn.

Đi sâu hơn, cảnh sắc thiên nhiên mở ra đầy cuốn hút. Những tảng đá lớn xếp chồng lên nhau tạo thành hang động, gộp đá, hốc đá dọc theo dòng suối mát lành chảy quanh năm. Cây rừng mọc chen từ chân đá, hoang dại mà đầy sức sống. Nhiều du khách nói với tôi rằng họ không ngờ một nơi từng là chiến trường ác liệt lại có thể đẹp đến vậy.

Dưới chân núi, hồ Ô Tà Sóc hiện ra trong trẻo như một tấm gương khổng lồ. Mỗi lần đứng ở đây, tôi luôn có cảm giác thời gian chậm lại. Mặt nước lăn tăn theo gió, phản chiếu bầu trời và núi rừng xanh thẳm. Ít ai biết rằng nơi yên bình này từng là chỗ ẩn náu, là hậu phương quan trọng trong chiến tranh. Còn hôm nay, hồ lại góp phần nuôi dưỡng những cánh đồng trù phú quanh vùng,  một sự chuyển mình rất đẹp của lịch sử.

Hồ Ô Tà Sóc

Hồ Ô Tà Sóc

Nhưng có lẽ, nơi khiến tôi xúc động nhất mỗi lần ghé thăm là trải nghiệm chinh phục đồi Ma Thiên Lãnh. Đường lên gập ghềnh đá tai mèo, đôi khi khiến bước chân người lữ khách mỏi mệt, nhưng khi đứng trước cửa hang, nơi 6 chiến sĩ bộ đội chủ lực đã mãi mãi nằm lại sau một trận bom sập đá, lòng ta bỗng thắt lại. Các anh hy sinh khi tuổi đời còn quá trẻ, hóa thân vào đá núi để canh giữ sự bình yên cho Tổ quốc. Đứng ở đây, phóng tầm mắt nhìn xuống cánh đồng Tri Tôn vàng rực màu lúa chín, bạn sẽ hiểu vì sao cái giá của hòa bình lại thiêng liêng đến thế.

Các điểm du lịch An Giang nổi tiếng rất nhiều nào là miếu Bà Chúa Xứ linh thiêng hay rừng tràm Trà Sư thơ mộng…. Nhưng nếu bạn muốn một chuyến đi giàu trải nghiệm, muốn lắng nghe tiếng nói của đá núi và lịch sử, thì tôi tin khu di tích căn cứ Ô Tà Sóc sẽ là nơi rất đáng để bạn dừng chân.