Khu di tích lịch sử Ba Hòn: Về miền đất anh hùng thăm mộ Chị Sứ
Kiên Giang xưa (Nay sáp nhập thành tỉnh An Giang) trong tôi không chỉ có Phú Quốc lộng lẫy hay Hà Tiên mơ mộng. Lần về Hòn Đất, tôi tìm thấy một trải nghiệm khác, trầm mặc và sâu lắng hơn, nơi lịch sử không chỉ nằm trong sách vở mà hóa đá thành núi non, thấm đẫm vào từng vách đá, hoa lá ở Khu Di tích lịch sử Ba Hòn.
Giới thiệu chung:
Khu di tích lịch sử Ba Hòn, tọa lạc tại xã Thổ Sơn, huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang sau sáp nhập thuộc xã Hòn Đất, tỉnh An Giang, là một điểm đến không thể bỏ qua cho những ai muốn tìm hiểu về lịch sử.
Ngay từ cái nhìn đầu tiên, Ba Hòn đã hiện lên đầy ấn tượng với ba ngọn núi sừng sững: Hòn Đất, Hòn Me và Hòn Quéo, tựa như ba chiến binh khổng lồ canh giữ vùng đất giao thoa giữa mênh mông biển cả và đồng bằng trù phú. Hàng trăm hecta đất đai này, với hệ thống hang động tự nhiên kỳ vĩ, không chỉ là kỳ quan của tạo hóa mà còn là chứng nhân sống động của những tháng ngày kháng chiến chống Mỹ oanh liệt.
Tôi đã nghe nhiều về chị Sứ, về tác phẩm “Hòn Đất” của nhà văn Anh Đức, nhưng khi đứng giữa mảnh đất này, cảm giác lại hoàn toàn khác. Nơi đây, từng tấc đất, từng ngọn cây dường như vẫn còn in dấu những trận chiến ác liệt, kéo dài ngày đêm. Hình ảnh nữ Anh hùng Phan Thị Ràng – chị Sứ của lòng dân đã anh dũng hy sinh tại đây, càng làm cho Ba Hòn thêm phần linh thiêng, bi tráng. Không ngạc nhiên khi nơi đây được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia từ năm 1989.
Vẻ đẹp thiên nhiên hòa quyện cùng lịch sử oai hùng
Bước qua cổng chào uy nghiêm dưới chân Hòn Đất, tôi cảm nhận được sự trang trọng bao trùm không gian. Nhà tưởng niệm, khu trưng bày hiện vật, bức phù điêu, tượng đài chiến thắng sừng sững và cả Hang Quân Y… mỗi nơi đều kể một câu chuyện về lòng dũng cảm, về sự hy sinh không tiếc thân mình của cha ông.

Tượng đài chiến thắng và mộ Chị Sứ
Bên kia Hòn Me, khu trưng bày chứng tích chiến tranh lại đưa tôi về những năm tháng khốc liệt hơn nữa. Những xác máy bay A.37, trực thăng, xe tăng M.47, pháo 105 li… nằm đó, câm lặng nhưng đầy sức nặng, như những vết thương chưa lành của chiến tranh. Đặc biệt, việc trưng bày đá chủ quyền và cây bàng trái vuông từ đảo Trường Sa, cùng phiên bản cột mốc chủ quyền Trường Sa do Bộ Tư lệnh Hải quân thiết kế, là một lời khẳng định đanh thép về chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Đứng trước những hiện vật ấy, lòng tôi trào dâng niềm tự hào và biết ơn vô hạn.
Nhưng Ba Hòn không chỉ có những vết sẹo chiến tranh. Nơi đây còn sở hữu một vẻ đẹp thiên nhiên thơ mộng đến nao lòng. Hòn Quéo, tuy nhỏ nhất trong ba hòn, lại vươn mình ra biển, mang trong mình một sự thanh bình lạ thường. Kỳ Viên Tự cổ kính linh thiêng nép mình trên lưng chừng núi, con đường dẫn lên chùa rợp bóng hai hàng sứ cổ thụ. Những bông hoa sứ hồng nhạt e ấp nở rộ, tỏa hương thoang thoảng, càng tô điểm thêm vẻ thanh tịnh cho chốn thiền môn, khiến tâm hồn tôi trở nên nhẹ nhõm, thư thái.

Kỳ Viên Tự
Trải nghiệm khó quên tại Ba Hòn:
- Dâng hương tưởng niệm: Thắp nén nhang thơm, tôi cúi mình trước anh linh các anh hùng liệt sĩ, những người đã ngã xuống vì độc lập tự do. Cảm giác biết ơn dâng trào.
- Tìm hiểu lịch sử: Từng hiện vật, từng câu chuyện được kể lại tại khu di tích, giúp tôi hình dung rõ hơn về cuộc kháng chiến trường kỳ, về sự hy sinh anh dũng của quân và dân ta.
- Chiêm ngưỡng toàn cảnh: Từ đỉnh Hòn Đất, phóng tầm mắt bao quát, tôi thấy đồng bằng sông Cửu Long trải dài tít tắp, hòa vào mênh mông biển cả. Một bức tranh thiên nhiên hùng vĩ và bình yên.
- Hòa mình vào cuộc sống: Chuyến đi cũng là dịp để tôi trải nghiệm cuộc sống bình dị của làng chài ở biển Miền Tây, và tất nhiên, không thể thiếu việc thưởng thức những món hải sản tươi ngon, đậm đà hương vị biển.
Thông tin hữu ích:
- Lễ giỗ chị Sứ: Nếu có dịp, bạn hãy đến Ba Hòn vào mùng 9 tháng Giêng âm lịch hàng năm để tham dự lễ giỗ chị Sứ. Đó không chỉ là dịp tưởng nhớ nữ anh hùng, mà còn là một mùa lễ hội sôi động với các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch đặc sắc, thu hút hàng chục ngàn người dân và du khách.
- Cách di chuyển: Từ trung tâm Rạch Giá, việc di chuyển đến Ba Hòn khá dễ dàng, chỉ khoảng 30km. Bạn có thể thuê xe máy, gọi taxi hoặc thuê ô tô, tùy theo sở thích và điều kiện.
Với tôi, Ba Hòn không chỉ là một điểm đến du lịch Kiên Giang (Nay sáp nhập thành tỉnh An Giang) hấp dẫn, mà còn là một bài học lịch sử sống động, một lời nhắc nhở về giá trị của hòa bình và độc lập. Đây chắc chắn là một nơi bạn không thể bỏ qua nếu muốn tìm hiểu về truyền thống đấu tranh bất khuất của nhân dân Việt Nam, và chiêm ngưỡng một vẻ đẹp thiên nhiên vừa hùng vĩ, vừa trầm mặc của đất Kiên Giang.